Wojciech Fangor

Struktura Sprężona (2002)

Urodzony w 1922 w Warszawie. W czasie wojny  (1940-44) studiował prywatnie u Tadeusza  Pruszkowskiego i Felicjana Szczęsnego Kowarskiego, w 1946 roku otrzymał dyplom  Akademii Sztuk  Pięknych w Warszawie. Zajmuje się malarz, grafiką, plakatem, rzeźbą.   Znany jest z projektów architektoniczno-urbanistycznych. Jest również  autorem scenografii.  W latach 1953-61 pracował na Akademii Sztuk  Pięknych w Warszawie. W 1961 roku wyjechał z Polski. Stypendysta Institute  for Contemporary Art w Waszyngtonie (1962) i Ford Foundation w Berlinie  Zachodnim (1964-65). Od 1966 roku mieszkał w Stanach Zjednoczonych.  W 1999 roku wrócił do Polski.

W roku 1957 roku uczestniczył  w II Wystawie Nowoczesnej w warszawskiej  Zachęcie, gdzie pokazał zrealizowaną wraz z Oskarem Hansenem  i Stanisławem Zamecznikiem  Kompozycję Przestrzenną.  W 1958 roku wraz ze Stanisławem Zamecznikiem przygotował wystaw Studium  Przestrzeni w Salonie Nowej Kultury w Warszawie - pierwszy environment  w Polsce.  
Wtedy oprócz charakterystycznych dla Fangora eksperymentów z oddziaływaniem  kolorów pojawiło się u niego zainteresowanie funkcjonowaniem obrazu  w przestrzeni. Poszczególne obrazy przestały działać jako samoistne  obiekty, ważne stały się relacje i zależności między nimi. Te  przestrzenne kompozycje zagarniały widza, otaczały go, wzmacniały  emanującą z obrazów artysty siłę koloru. Kształtowały przestrzeń  w sposób rzeźbiarsko-architektoniczny, co odzwierciedla też początkowa  współpraca z Hansenem i Zamecznikiem – artystami architektami. Fangor  na bazie tych doświadczeń wypracował własny język form. W ostatnich  działaniach artysta w nowy sposób ujmuje malarstwo figuratywne. Widać  to na przykładzie malarstwa na powierzchniach krzywych oraz struktur  łączących formy architektoniczne z wkomponowanymi w nie, jakby wyciętymi,  płaskimi, pomalowanymi sylwetkami postaci. Mimo różnorodności działań  Fangora, związek malarskiej powierzchni, koloru i przestrzeni wydaje  się w jego twórczości kluczowy. Przestrzeń ta jest wielowymiarowa.  Obejmuje zarówno „iluzyjną przestrzeń pozytywną”, opartą na  oddziaływaniu barw i ich relacji, która pojawiła się w obrazach  po odrzuceniu figuracji, jak i ostatnie prace, w których relacje zachodzą  między architektonicznymi formami pokrytymi symbolami i znakami, fantomami  postaci i żywą publicznością.

Wojciech Fangor "Struktura Sprężona"  2002, akryl/płyta MDF, 220 x 480 cm, (CSW Zamek Ujazdowski, 2003),  foto: Mariusz Michalski  

Wojciech Fangor, dokumentacja z ekspozycji  Zestaw Wystaw, Błędów 2007, foto: Jerzy Grzegorski